Dzisiaj jest środa, 23 lipca 2014
Uszkodzenia łękotek

Uszkodzenia łękotek stawu kolanowego dotyczą najczęściej ludzi młodych, aktywnych fizycznie, uprawiających rozmaite formy sportu wyczynowego lub rekreacyjnego. Na częstość ich występowania (poza rodzajem uprawianego sportu i urazem) wpływają też wrodzone schorzenia stawu kolanowego (np. łękotka tarczowata), predyspozycje konstytucjonalne, nabyte odchylenia w obrębie kolana z zaburzeniem prawidłowej mechaniki (koślawość i szpotawość) i zmiany zwyrodnieniowe.

URAZ
Do uszkodzenia łękotki przyśrodkowej lub bocznej dochodzi podczas obrotu w stawie kolanowym przy jednoczesnym zgięciu i ustawieniu podudzia w pozycji szpotawej lub koślawej – może to prowadzić również do uszkodzenia więzadeł.

Dyscyplinami najbardziej narażonymi na uszkodzenia łękotek są: piłka nożna, sporty walki , inne poza piłką nożną gry zespołowe zwłaszcza kontaktowe, narty, lekkoatletyka.

Objawy uszkodzenia łękotki zależą od czasu jaki upłyną pomiędzy urazem a zgłoszeniem się do lekarza (a więc też od ciężkości urazu – chory po lekkim skręceniu kolana czasem zgłasza się bardzo późno do poradni):

  1. płyn w kolanie (UWAGA – jeśli po urazie w kolanie jest krew, co stwierdza lekarz udzielajacy pierwszej pomocy po urazie – jest to wskazanie do leczenia operacyjnego)
  2. blok kolana – czyli przymusowe ustawienie kończyny w kolanie –najczęściej brak wyprostu.
  3. bolesność uciskowa szpary stawowej,
  4. dodatnie testy łąkotkowe
  5. upośledzenie wydolności stawu – trudności z bieganiem lub chodzeniem.

W diagnostyce uszkodzeń stosuje się badania:

  1. ocena i badanie stawu kolanowego przez ortopedę
  2. radiologiczne: standardowe, specjalne, artrografia, tomografia komputerowa,
  3. ultrasonografia,
  4. tomografia rezonansu magnetycznego (MRI)
  5. aspiracja i badanie płynu stawowego,
  6. badania laboratoryjne (zwykle w normie)
  7. artroskopia – pozwala na potwierdzenie diagnozy i leczenie

Rys. 1. Łękotki z podziałem na strefy. Strefa czerwona – dobrze ukrwiona, pozwala na szycie, czyli naprawę łekotki. Strefa biała (nieukrwiona) – uszkodzenie w tej strefie jest wskazaniem do usuniecia uszkodzonej części.

Leczenie:
  1. Leczenie nieoperacyjne (zachowawcze).
    może mieć miejsce jedynie w przypadku tzw. uszkodzenia przytorebkowego łękotki, stosuje się wtedy odpowiednio długie unieruchomienie kończyny.
  2. Leczenie operacyjne

    Tradycyjna operacja – czy nowoczesna artroskopia?
    Tradycyjne postępowanie w przypadku ciężkiego urazu kolana, według którego bolesne pourazowe kolano, nie wykazujące uszkodzeń kośćca, jedynie się unieruchamia i leczy objawowo z nadzieją, że nie będzie tzw. następowej niestabilności, należy w chwili obecnej potępić.
    Również tradycyjne chirurgiczne otwarcie uszkodzonego mechanicznie stawu. Duża rana mocno obciąża organizm. Związany z nią jest stres pooperacyjny, silny stan zapalny oraz długi proces gojenia opóźniającego rehabilitację. Skalpel i oko są też mało precyzyjne w porównaniu ze standardem światowym, jakim jest obecnie artroskopia.

    1. Wycięcie łękotki
      Meniscectomia, czyli wycięcie łękotki, może być wykonane przy pomocy artroskopu - obecnie najczęściej stosowana. W czasie tego zabiegu wycina się wszystkie nieprawidłowe, uszkodzone i niestabilne części łękotki.
      Zalety to: krótki całkowity okres leczenia, szybki powrót do pracy i aktywności sportowej oraz nieznacznie lepsze wyniki kliniczne.
    2. Naprawa - szycie łękotki.
      Jeśli istnieją warunki do naprawy – jest to rozwiązanie optymalne. Problemem dla chorego w tej metodzie leczenia jest konieczność stosowania unieruchomienia oraz dłuższy okres całkowitego leczenia i powrotu do aktywności fizycznej, w tym sportowej, niż po wycięciu. W metodzie tej stosuje się różnego rodzaju zszywki, szwy wprowadzane różna techniką.

      Rys.2 Rodzaje uszkodzeń łękotek – uszkodzenie zależy od rodzaju urazu i od czasu który od urazu upłynął.

      Rys.3 Szew łękotki – obraz artroskopowy.

    3. Zastąpienie łękotki (przeszczepy, protezy, substytuty).
      Uszkodzona łękotka może być zastąpiona przez: przeszczep, protezę, substytut – stosowane dotąd przeszczepy allogeniczne (odpowiednio spreparowana ludzka tkanka) ustępują coraz częściej uzywanym biomateriałom jak tzw scaffoldy (rusztowania) na bazie których odbywa się regeneracja łękotki.

U sportowców wyczynowych, w przypadku uszkodzenia łękotki stawu kolanowego, leczeniem z wyboru jest obecnie artroskopia operacyjna - meniscectomia lub naprawa (szew) łękotki.