Dzisiaj jest czwartek, 23 października 2014
Artroskopia kolana i stawu skokowego

O artroskopii

We współczesnej ortopedii zdecydowaną większość operacji wewnątrz stawów (kolano, staw skokowy, bark, łokieć, stawy nadgarstka) wykonuje się metodą zwaną artroskopową. Nazwa pochodzi z połączenia dwóch wyrazów greckich: "arthros" - staw, i "skope" - oglądać.

Dla oceny stawu ortopeda wykonuje niewielkie nacięcia skóry (tzw „dostępy”) dla wprowadzenia optyki z oświetleniem (pierwszy dostęp) i specjalnych instrumentów (zwykle 2-3 kolejne dostępy ) którymi wykonuje się operację wewnątrz stawu.

1 Na ilustracji strzałkami zaznaczono miejsca wprowadzenia instrumentów
Całość zabiegu oglądana jest przez lekarza operującego na monitorze telewizyjnym w znacznym powiększeniu.

2 Na rysunku 2 widać pacjenta przygotowanego do operacji artroskopii kolana

3 Rys 3 – w trakcie zabiegu artroskopii kolana – w tle monitor do podglądu operacji

4 Rys.4 w trakcie artroskopii stawu skokowego

Dawniej artroskopia pełniła przede wszystkim rolę diagnostyczną. Obecnie mamy do dyspozycji wiele technik obrazowych które pozwalają lekarzowi postawić rozpoznanie przed zabiegiem, a artroskopia jest badaniem końcowym ostatecznie sprawdzającym wcześniejszą diagnozę i pozwala na jednoczesne leczenie schorzenia. n.p. naprawa powierzchni chrzęstnej, wycięcie lub zeszycia uszkodzonej łąkotki lub lub rekonstrukcji więzadła krzyżowego oraz wycięcia błony maziowej u chorych cierpiących na np. reumatoidalne zapalenie stawów.

Zalety artroskopii w porównaniu do tradycyjnych technik operacyjnych to:

  • Możliwość oceny całego stawu – w tym badanie czynnościowe czyli „w ruchu”
  • większa dokładność operacji ponieważ obraz oglądany przez operatora jest powiększony
  • mniejsza inwazyjność, znikome krwawienie.
  • mniejsza bolesność
  • krótszy czas pobytu w szpitalu
  • szybsza rehabilitacja i powrót do pracy oraz sportu
  • znakomity efekt kosmetyczny - niewielkie blizny na skórze

Wskazania do wykonania artroskopii

  • Urazy stawów
  • Niestabilności stawów
  • Złamania śródstawowe
  • Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)
  • Infekcja stawu
  • Dna moczanowa
  • Zmiany zwyrodnieniowe
  • Zmiany przeciążeniowe
  • Jałowe martwice
  • Deformacje stawów w przebiegu wad wrodzonych
  • Deformacje nabyte
  • Obecność ciał obcych lub wolnych w stawie
  • Diagnostyka

Czas trwania
Badanie trwa do kilkudziesięciu minut.
Możliwe powikłania po badaniu

Najczęściej występującymi powikłaniami mogą być:
  • krwiak stawu
  • wysięk w stawie
  • bardzo rzadko może dochodzić do ropnego zapalenia stawu
  • powikłania związane ze znieczuleniem (np.zespół popunkcyjny)

Co robimy aby powikłań uniknąć?
Powszechnie uważa się,że artroskopia jest zabiegiem bezpiecznym dla chorego (czyli z niewielką liczbą powikłań) Istotnie tak jest, ale odpowiednio przygotowując się do zabiegu można do powikłań nie dopuścić, lub znacznie zmniejszyć zagrożenie. Chorzy przed zabiegiem muszą poddać się badaniu stomatologicznemu i wyleczyć uzębienie (zły stan uzębienia doprowadza często do powstania tzw.ognisk siejących, co przy niesprzyjających warunkach może być przyczyną wysięków do stawu lub nawet ropnego zapalenia). Pewne zwiększenia ryzyka wystąpienia różnych komplikacji dotyczy chorych otyłych, cukrzyków, osób palących papierosy. Zatem choćby częściowa redukcja masy ciała, zaprzestanie palenia tytoniu, troska o właściwe wyrównanie cukrzycy zwiększają szanse na wolny od komplikacji przebieg leczenia.

Kwestią bardzo istotną jest również golenie włosów w miejscu przyszłej operacji. Powinno być ono wykonane bezpośrednio przed zabiegiem. Prosimy zatem naszych pacjentów o niewykonywanie tej czynności w domu, gdyż zwiększa to ryzyko zakażenia rany. Zmniejszenie ryzyka zakażenia z naszej strony to nowoczesna i dobrze wyposażona sala operacyjna, właściwe przeprowadzany proces sterylizacji i dobrze wyszkolony personel przestrzegający odpowiednich procedur.

Osoby cierpiące z powodu żylaków są konsultowane przez chirurga naczyniowego przed operacją, a wszyscy chorzy po zabiegu rutynowo pobierają leki przeciwzakrzepowe w zastrzykach podskórnych , zwykle przez 10-14 dni. Pozostałe badania laboratoryjne wykonywane przed operacją wykrywają inne nieprawidłowości.

Bardzo ważnym elementem PRZED ZABIEGIEM jest rozmowa z operującym lekarzem który wyjaśni choremu wszystkie możliwości leczenia i dobierze indywidualnie sposób leczenia dla konkretnego chorego. Chory przed zabiegiem przechodzi krótki instruktaż dotyczący podstawowych ćwiczeń, a tuż po zabiegu zaczyna typowe ćwiczenia usprawniające.

Kiedy po zabiegu należy się zgłosić do lekarza?
Rutynowa kontrola odbywa się w 10-14 dobie po zabiegu i jest zwykle łączona z usunięciem szwów. Zwykle do czasu kontroli chorzy chodzą o kulach.

Co może niepokoić chorego po zabiegu?
Objawy takie jak obrzęk stawu lub całej kończyny, lub podwyższona temperatura, mogą być niepokojące i w tych sytuacjach chory powinien skontaktować się z lekarzem. Ból po artroskopii zwykle daje się kontrolować lekami i występuje przez pierwsze 1-3 dni.

Pobyt w szpitalu
Długość leczenia szpitalnego to zwykle 2 dni (zabieg w dniu przyjęcia i wypis w następnym dniu)

Hospitalizacja
Przyjęcie pacjenta na Oddział Zabiegowy następuje najczęściej w dniu zabiegu, o ustalonej z lekarzem kierującym godzinie.